Een echte Welshman zegt altijd dat alle wegen naar de kust van Wales leiden. Dat is niet helemaal waar, maar het tekent wel de status van dit kleinste land van Groot-Brittannië, en vooral van zijn bewoners. Als je de lange lijst van in Wales geboren beroemde personen ziet, is het amper te geloven dat het land slechts drie miljoen inwoners telt, en amper twintig vierkante kilometer groot is.
Wales Coast Path
Op de oostgrens met Engeland na wordt Wales overal omringd door zee. De vele inhammen zorgen wel voor een indrukwekkend lange kustlijn. Het bekende Wales Coast Path is een wandelroute van meer dan 1.400 kilometer. Het meest opwindende deel daarvan, met kliffen tot zeker 170 meter hoog, bevindt zich in het Pembrokeshire Coast National Park. De soms door kliffen verborgen baaien hebben goudgele stranden, boven op de rotsen groeit zeekraal, en in de velden daarachter zie je mossen, heide en ontelbare boterbloemen.
Papegaaiduikers
Van het ene prachtige uitzicht naar het andere trekken wij westwaarts, waar de zee op ons wacht. We zijn een week eerder gestart in de hoofdstad Cardiff en op het veel stillere schiereiland Gower. Daar zijn prachtige baaien als Rhossili Bay, maar ook het charmante kustplaatsje Tenby. Van daaruit is een uitstapje naar het kleine Caldey Island mogelijk, waar het krioelt van de papegaaiduikers. Die nestelen veilig hoog boven de golven. Dat is wel nodig, want deze grappig ogende bontgekleurde vogels hebben maar kleine vleugeltjes, vergeleken met hun grootte. Vanaf hun nest duiken ze naar beneden en dan blijken het ongelooflijk snelle en wendbare vliegers.
Volgende stop: Pembroke. Vooral bekend vanwege zijn enorme middeleeuwse kasteel, strategisch gelegen op de zuidwestpunt van Wales. Het werd gebouwd in 1093 tijdens de Normandische verovering van Engeland. Het huidige uiterlijk ontstond twee eeuwen later. Je kunt er bijna helemaal omheen varen. Vanaf het water is het immense kasteel nog indrukwekkender.
De Middeleeuwse St. David kathedraal is de grootste kerk van Wales.
Heggen en muurtjes
We vervolgen onze weg door een lappendeken van groen, soms met wat rode tinten, maar bijna altijd afgescheiden door heggen en de bekende stenen muurtjes. Die zie je echt overal in Groot-Brittannië. De zon en de heldere hemel doen wat on-Brits aan, maar dat doet ons nog meer verlangen naar de volgende camping.
Vlak voor Newgale verschijnt een helderblauwe strook water aan de horizon. We rijden er recht op af – keurig aan de linkerkant van de weg, zoals het hoort hier. Na de laatste heuvel ontvouwt zich een schitterend landschap. Voor ons duwt het water van St. Brides Bay zijn golven het brede, gele strand op. Het fraaie landschap met zijn met gras begroeide rotsen heeft ons direct te pakken. Het is duidelijk: hier gaan we een poosje op de camping ‘voor anker’.
De Heksenketel
Na Newgale voert de weg langs de grootste kathedraal van Wales in het kleinste stadje van Groot-Brittannië (St. David’s), en toetsen we Newport in Pembrokeshire als adres op de navigatie in (let op: er is ook een stad die zo heet). Deze nogal slaperige badplaats, waar de rivier Nevern uitmondt in St. George’s Channel (wij houden het gewoon op de Ierse Zee), is een populair startpunt voor wandelingen over het Coastal Path.
Newport aan de kust van Pembrokeshire is een goed uitgangspunt voor wandeltochten en watersport
Wij houden de bordjes naar Cardigan aan en volgen de kust in de richting van de kliffen van Ceibwr Bay, niet gehinderd door bebouwing of ander privébezit. Het uitzicht van bovenaf op deze stenen reuzen is ongeëvenaard. Niets verstoort onze blik op de overweldigende natuur. Stormvogels blijven moeiteloos hangen in de wind. Af en toe zien we grijze zeehonden, bruinvissen en dolfijnen. Beneden ons heeft de zee bizar gevormde grotten in de rotsen gemaakt. De meest legendarische heet de Heksenketel. Daar kan je met een kajak of sup-board een heel stuk naar binnen varen.
Blauw en groen
Met de blauwe zee in de rug rijden we over smalle wegen noordwaarts, door de groene bergwereld van Eryri. Terwijl we geleidelijk klimmen, komt de typerende geur van kruiden, gras en hooi door de ramen, vermengd met dat ondefinieerbare vleugje mystiek en historie, dat middeleeuwse kastelen, kloosters en ruïnes uitstralen.
De lucht van die eeuwenoude muren hangt over het hele landschap. Knoestige en met mos bedekte bomen, grijze stenen bruggen, kleine huisjes met enorme schoorstenen en overal tuinen vol bloemen. Dat alles maakt Wales tot een uniek land om zomaar verliefd op te worden. Tot op de dag van vandaag is het nauw verbonden met het buurland aan de oostgrens. Maar de zelfverzekerde Keltisch-Britse natie heeft lang gestreden voor meer autonomie. Sinds 1998 heeft Wales voor het eerst in 600 jaar een eigen regering en parlement.
Bedreigde taal
Kenmerkend is ook de taal in dit Keltische bolwerk. Wie wel eens heeft geprobeerd om in een Bretons dorp een gesprek te volgen, weet dat je voor het spreken van de Keltische taal spieren in je kaak moet gebruiken waarvan je het bestaan niet wist. Er zijn meer in onze oren wonderlijk klinkende talen in de wereld, maar Keltisch spant toch wel de kroon. Datzelfde Keltisch wordt ook in het Britse Wales gesproken.
Dat is niet toevallig. Weinig mensen weten dat een groot deel van westelijk Frankrijk ooit bij Engeland hoorde. Hoewel het Keltisch tot de bedreigde talen in de wereld behoort, spreekt zo’n 20 procent van de inwoners van Wales het ‘Welsh’ – dat direct afstamt van het Keltisch. Op school is het, naast Engels, sinds 2010 een verplicht vak. Probleem is wel dat het Welsh in de diverse delen van Wales verschillend wordt uitgesproken.
Getuigen uit de steentijd
De kuststreek van zuidwest Wales herbergt een schat aan monumenten uit de oude steen- en ijzertijd. Enorme keien werden door de toenmalige bewoners bewerkt tot megalieten. De bekendste is Pentre Ifan in de Preseli Hills. Dit 5.500 jaar oude ‘skelet’ van een aantal dolmen diende ooit als ingang van het portaal van een grote gemeenschappelijke grafheuvel. Andere nabijgelegen monumenten uit de steentijd zijn de Waun Mawn Standing Stones, de Carreg Coetan Arthur bij Newport, en Lleich-Y-Tripedd in Dyfed.

Llanfairpwllgwyngyllgogerych wyrndrobwllllantysiliogogogoch
Niet alleen de spraak klinkt wonderlijk, schrijven is al helemaal een opgave. Dat leidt in Wales tot haast onuitspreekbare plaatsnamen met veel letters. Het meest bizar is de dorpsnaam met maar liefst 58 letters in het uiterste noordwesten, dat daarmee recordhouder in Europa is. Even diep ademhalen, en daar gaat ie: Llanfairpwllgwyngyllgogerych wyrndrobwllllantysiliogogogoch. Je zult er maar postbode zijn.
Gelukkig hebben de inwoners het meestal over alleen ‘Llanfair’, of ‘Llanfair PG’. Het heeft overigens wel het meest gefotografeerde plaatsnaambord van het land. Ook een afbeelding van die naam op de treinhalte doet het goed op sociale media. Maar verder halen de Welshmen er hun schouders over op. “Jullie zeggen toch ook Den Haag in plaats van het voor ons onuitspreekbare ‘s-Gravenhage?”
Trainingsgebied voor Mount Everest
De volgende ochtend zien we door de mist de top van Yr Wyddfa – met zijn 1.085 meter de hoogste berg van Wales, en een herkenningspunt in Eryri National Park (voorheen bekend als Snowdonia). Vijftien van de vele toppen in dit bergachtige gebied zijn hoger dan 900 meter. Klimmen is hier erg populair. Het zijn de bergen die het trainingsgebied waren voor de Nieuw-Zeelander Edmund Hillary, voordat hij eeuwige roem vergaarde door in 1953 als eerste de Mount Everest te beklimmen.
Wij houden het op één (gemakkelijke) berg, en gaan op zoek naar de vele watervallen in dit park. De Conwy-watervallen bijvoorbeeld. Die storten zich in twee grote watermassa’s door een groene kloof. Ook de Cwmorthin-waterval mag er zijn: die baant zich met donderend geraas naar beneden in een voormalige leisteengroeve. Nog eentje: verborgen in het weelderige groen van bergen en valleien storten de Aber Falls zich bijna 40 meter naar beneden in een poel, niet ver van Abergwyngregyn. Daar belonen twee watermassa’s ons met een spectaculair uitzicht en een duik in het heerlijk frisse, borrelende water. Alsof je in een glas met Spa duikt.
Campings in Wales
Kamperen in Noord-Ierland? Dan kun je kiezen uit 62 door ACSI geïnspecteerde campings waaronder de vijf campings hieronder.