Elk Alpenland heeft zijn eigen iconische berg. In Frankrijk is dat de Mont Blanc, in Zwitserland de Matterhorn en in Oostenrijk de Großglockner, die met 3.798 meter tevens de hoogste berg van het land is. De Alpenreus ligt in het Nationaal Park Hohe Tauern op de grens van Tirol en Karinthië.
Bij de Großglockner ontspringt de Pasterze, die met een lengte van circa zeven kilometer de grootste gletsjer van Oostenrijk is. Rondom de Großglockner liggen diverse dorpen die de berg als toevoeging in hun naam hebben, zoals Kals am Großglockner, Bruck an der Großglocknerstraße en Heiligenblut am Großglockner.
Bijna net zo iconisch als de piramideachtige Großglockner is de gotische kerk van Heiligenblut. De bouw van de kerk begon in 1390 en duurde bijna honderd jaar. Heel wat sneller ging de bouw van de Großglockner Hochalpenstraße, die in slechts vijf jaar werd voltooid en in 1935 werd geopend.
Deze panoramische tolweg verbindt de deelstaat Salzburg met Karinthië en staat bekend als een van de mooiste bergwegen ter wereld. Maar liefst 36 genummerde haarspeldbochten zorgen ervoor dat je uiteindelijk tot een hoogte van 2.504 meter stijgt. Langs de 47,8 kilometer lange weg word je getrakteerd op adembenemende uitzichten. Het was ook de eerste Alpenweg die niet tot aan de gletsjer reikte, maar hoog erboven.
Vanaf de Kaiser-Franz-Josefs-Höhe, op 2.369 meter boven zeeniveau, kijk je uit over de ijsmassa van de Pasterze onder je en de witte top van de Großglockner boven je. Niet voor niets is het een populaire route voor camperaars en zelfs voor caravanners.
20 meter hoog sneeuwdek
Bijna de helft van het jaar is de Großglockner Hochalpenstraße bedekt met sneeuw, waardoor hij onbegaanbaar en afgesloten is voor het verkeer. Wind en lawines zorgen ervoor dat sneeuw zich vaak tot wel 20 meter hoog opstapelt. In de winters van 1936 en 1937 – de eerste twee jaar na de opening van de Hochalpenstraße – gingen zo’n 350 mannen, gewapend met niets meer dan scheppen en ijsbijlen, de uitdaging aan om de weg handmatig sneeuw- en ijsvrij te maken. Daar hadden ze zeventig dagen voor nodig.
Eeltplekken op hun handen waren het minste probleem waar de sneeuwscheppers mee te kampen hadden. Veel erger waren sneeuwblindheid en ernstige zonnebrand, waarvoor destijds nog geen toereikende bescherming bestond. Bovendien deden frequent slecht weer en harde wind, die opnieuw sneeuwduinen opwierpen, de wekenlange arbeid van de sneeuwscheppers weer teniet.
70 dagen sneeuwruimen
In 1937 was de weg slechts 132 dagen per jaar open, terwijl dit nu verruimd is naar ruim 180 dagen. Dat is mede mogelijk doordat Franz Wallack – ontwerper en bouwer van de Großglockner Hochalpenstraße – in 1953 een speciale sneeuwruimer ontwikkelde. Vanaf dat moment kon de weg in gemiddeld 25 dagen worden geruimd.
Tegenwoordig is het meestal half april als twee sneeuwruimploegen, elk met zeven man, aan de slag gaan om de mooiste panoramaweg van Oostenrijk schoon te vegen. De ene ploeg werkt vanuit Fusch/Ferleiten in het noorden en de andere start vanuit Heiligenblut in het zuiden. Daarbij worden nog steeds de Wallack-roterende sneeuwruimers gebruikt die al sinds de jaren 50 hun werk doen.
Ruimen met de hand
In de jaren 30 werd de sneeuw op de Großglockner Hochalpenstraße nog met de hand geruimd (foto).
Een van de mooiste uitzichtpunten op de Alpenpas is de Kaiser-Franz-Josefs-Höhe, aan de voet van de Großglockner en de Pasterze-gletsjer.
55 km piste
Als wij er zijn, is het februari en nog volop winter. Daar waar over een paar maanden auto’s rijden, skiën wij nu omlaag. Het skigebied Großglockner/Heiligenblut reikt van 1.300 tot bijna 3.000 meter hoogte. Het is een relatief kleinschalig, maar veelzijdig skigebied dat aantrekkelijk is voor zowel gezinnen als sportieve wintersporters die meer rust en natuur waarderen.
Het totale pisteaanbod bedraagt circa 55 kilometer, verdeeld over blauwe, rode en zwarte afdalingen. Het merendeel van de pistes is rood, waardoor het gebied vooral geschikt is voor de gemiddelde en gevorderde skiër. Toch zijn er ook enkele blauwe pistes die beginners de kans geven ervaring op te doen.
Van de camping naar de piste
Omdat de Großglockner Hochalpenstraße in de winter dus gesloten is, moet je omrijden om in Heiligenblut te komen. Vanuit Nederland en België reizen de meeste mensen via Salzburg of via Lienz in Oost-Tirol. De reistijd is wat langer dan naar sommige andere Oostenrijkse skigebieden. Het is er nooit heel druk op de piste en door de hoge ligging behoorlijk sneeuwzeker.
Het skigebied hanteert komende winter een dynamisch prijsmodel. Dat betekent dat vroegboekers van korting genieten. Vanaf Nationalpark-Camping Großglockner, dicht bij het centrum van het dorp, ben je snel bij de lift. Eenmaal boven heb je een prachtig uitzicht op de Großglockner, wat het skiën extra bijzonder maakt.
Zeer sneeuwzeker
Vanaf Heiligenblut maak je eenvoudig een uitstapje naar de Mölltaler Gletscher, het enige gletsjerskigebied in Karinthië. Door de ligging op de Alpenhoofdkam, een keten van hoogste Alpentoppen die van oost naar west dwars over het Alpengebied loopt, ontvangt de gletsjer zowel sneeuw uit het zuiden als uit het noorden. Dit maakt het misschien wel tot het meest sneeuwzekere skigebied van Karinthië en kun je hier vanaf eind oktober tot mei skiën.
Het gebied telt 36 kilometer aan piste, waarvan 20 kilometer in de rode categorie valt. De top van de Schareck (3.122 m) is het hoogste punt en bereik je met de Gletscherjet-stoeltjeslift. Geen straf, want onderweg geniet je van een geweldig uitzicht op de Hohe Sonnblick en – natuurlijk – de Großglockner.
Vanaf Heiligenblut is het een klein uur rijden. Maar je kunt ervoor kiezen om je kamp op te slaan op HOCHoben camp & explore. Deze camping ligt in het plaatsje Mallnitz, op nog maar 23 kilometer van de Mölltaler Gletscher. Nog dichterbij, op 4,5 kilometer, ligt Ankogel. Beide skigebieden zijn vanuit Mallnitz met een gratis skibus te bereiken.
Klimmen op een waterval
Rondom Heiligenblut liggen tientallen watervallen. Als ze in de winter bevroren zijn, zijn het populaire objecten om te beklimmen. IJsklimmen is een wintersport die op het punt staat olympisch te worden. Voor wie zelf eens wil ervaren hoe het is om uitgerust met ijsbijlen en stijgijzers (stalen punten die je onder je bergschoenen klemt) via het verticale ijs omhoog te klimmen, kan in Heiligenblut een cursus ijsklimmen doen. Een berggids geeft je een korte uitleg over het materiaal en het gebruik ervan, waarna je de bevroren waterval zelf mag bedwingen.
Nou heb ik zelf wel vaker met het ijsbijltje gehakt, dus ik weet wat me te doen staat. Belangrijk is dat je niet met de botte bijl moet gaan hakken. Je haakt de bijl heel subtiel in gaatjes en plaatst voorzichtig je voeten. Dit om krachten te sparen en te voorkomen dat je grote brokken ijs losslaat of -trapt. En hoe zwaar het ook voor je armen is, gooi niet te snel het bijltje erbij neer. Probeer het eens en wie weet ga jij ook voor de bijl voor deze wintersport.
Grootste natuurgebied Alpen
National Park Hohe Tauern is met een oppervlakte van 1.856 km² een van de grootste natuurgebieden van Europa en het grootste beschermde natuurgebied in de Alpen. Het park kent vele hoogtepunten, zoals de hoogste berg van Oostenrijk: de Großglockner, de langste gletsjer van de Oostalpen: de Pasterze Gletscher en de hoogste watervallen van Oostenrijk: de Krimmler watervallen.
Het park heeft maar liefst 266 bergtoppen van 3.000 m en hoger, 342 gletsjers, 279 rivieren en beken, 26 grote watervallen en 551 bergmeren. Er leven in de Hohe Tauern meer dan 10.000 diersoorten en een derde van de in Oostenrijk levende planten komt voor in het park. Het Grosses Fleißtal is het ‘winterverblijf’ van de grootste steenbokkolonie van het nationale park. Om deze van dichtbij te kunnen zien, maken we een sneeuwschoenwandeling onder begeleiding van National Park-ranger Elizabeth Rieger.
Duizend steenbokken
Direct bij de start bij de Fleißalm zien we een gems. Althans, nadat we erop gewezen zijn door Elizabeth. “Gemzen hebben een soort vlies tussen hun tenen, dat fungeert als een soort sneeuwschoen.” Even verderop staan we stil bij een boom waarop Wolf Flechte groeit. “Dit is een giftig korstmos waarmee men vroeger wolven vergiftigde door het te vermengen met vlees.”
Nadat de wolf hier was uitgestorven, is het dier – net als in Nederland – sinds honderd jaar weer terug. De grootste vijand van zowel de gems als de steenbok is echter de steenarend. De klauwen van deze roofvogel zijn zo sterk dat ze de dieren kunnen oppakken en hun schedels kunnen breken.
Het einde van het komvormige Grosses Fleißtal wordt gevormd door rotswanden en steile hellingen bedekt met sneeuw. Onze parkranger weet uit ervaring dat de steenbokken zich hier graag schuilhouden. De telescoop die ze bij zich draagt, biedt uitkomst. En al snel spotten we de dieren met hun enorme hoorns. Er leven nu zo’n duizend steenbokken in National Park Hohe Tauern, terwijl de dieren aan het begin van de 19e eeuw bijna waren uitgestorven.
Men dacht dat het een soort wonderdieren waren, waardoor er intensief op werd gejaagd, om hun vlees, vacht, hoorns of gewoon als trofee. In de jaren 60 werden de steenbokken opnieuw geïntroduceerd en met succes. In Heiligenblut is er zelfs een heel bezoekerscentrum aan deze dieren gewijd: Haus der Steinböcke.
Haus der Steinböcke
Een parkranger vertelt interessante weetjes en met een telescoop kun je het wild van dichtbij bekijken. Breng ook zeker een bezoek aan het Haus der Steinböcke (foto) in Heiligenblut, waar je van alles over de flora en fauna van het nationale park te weten komt.
Vind jouw ideale camping
De campings bij dit artikel zijn slechts een greep uit het aanbod van campings in de regio Karinthië. Wist je dat Eurocampings.nl dé website is van Europa’s campingspecialist ACSI? Je vindt er bijna 10.000 campings. Je kunt eenvoudig zoeken op regio en vervolgens je selectie filteren op de aanwezigheid van maar liefst 200 verschillende voorzieningen die jaarlijks door de ACSI-inspecteur zijn gecontroleerd. Zo vind je gemakkelijk jouw ideale camping.
Nationalpark-Camping Großglockner
Gelegen in het hart van het Nationaal Park Hohe Tauern. Een ruim terrein met een prachtig uitzicht op de Großglockner. Rustig gelegen, maar toch dicht bij het centrum van Heiligenblut. Op 1.288 meter hoogte.
HOCHoben camp & explore
Een overdaad aan rust tref je op deze camping in Mallnitz, van waaruit je met de gratis skibus naar de skigebieden Mölltaler Gletscher en Ankogel kunt reizen. Vanuit Mallnitz kun je ook prachtige winterwandeltochten maken. De camping heeft een grote droogruimte en genoeg plekken waar je je skiuitrusting kunt voorbereiden en opslaan.