Een kwartier na de Duits-Deense grensovergang slaan we met onze 4×4 camper rechtsaf richting de oostelijke punt van het Deense vasteland. Langs licht glooiende weilanden en boerderijen die vaak kilometers uit elkaar liggen, naderen we onze eerste camperstop op het schiereiland Kegnæs. Het valt ons op dat de met meidoorn omheinde weilanden een stuk kleiner zijn dan op het vasteland. En langs de doorgaande weg van dit eiland vind je net als bij veel andere hoofdwegen in Sønderjylland (Deens voor Zuid-Jutland) aparte fietspaden.
Het vredelievende eilandje met kleurrijke boerderijen is zo’n zeven bij een tot drie kilometer en telt twee campings waaronder Sønderby Strand Camping. Na een kleine zeven uur rijden, kijken we uit over het vlakke water van het Flensburg Fjord met de ondergaande zon. Het vrolijke vogelgezang overstemt de golven met gemak.
Møllens en vakwerkhuizen
Na een frisse ochtendduik en een extra warme douche ruilen we Kegnæs in voor het grotere eiland Als, waarmee Kekenis (zoals het eiland op z’n Duitse heet) via een smalle landbrug is verbonden. In twee etappes lopen we het Gendarmenpad. Deze wandelroute van 84 kilometer volgt de kronkelige kustlijn van het vijftig kilometer lange Flensburg Fjord, dat uitmondt in de Oostzee. De naam is afgeleid van de grenswachten die hier vanaf 1920 tientallen jaren patrouilleerden. De patrouilles op deze route waren bedoeld om tolontduikers op te sporen.
De Gendarmstien zoals het op z’n Deens heet, loopt door een gevarieerd landschap dat voor ons pittoresk begint bij Vibæk Mølle. Deze zwarte molen die in afwachting is van nieuwe wieken, wordt omringd door vakwerkhuizen en glooiende, knalgele akkers met koolzaad.
Horizontaal groeiende bomen
Tientallen kilometers westwaarts pakken we onze wandelpatrouille weer op in het bos van Skelde Kobbelskov. Hier wordt de kust gedomineerd door afgebrokkelde kliffen en omgewaaide bomen waarvan enkelen zichzelf hebben gereanimeerd zoals de groene bladeren verraden. Het zijn de getuigen van een pittige herfststorm in 2023, toen metershoge golven op de kust beukten.
Sønderjylland
Je zou het misschien niet zeggen met al die eilanden en iets meer dan zes miljoen inwoners, maar Denemarken is iets groter dan Nederland en bijna anderhalve keer zo groot als België.
Het land heeft een kustlijn van liefst 7.300 kilometer. Vanuit Utrecht rijd je in zo’n zeven uur naar de Deense regio Sønderjylland. Het dunbevolkte schiereiland Jutland beslaat het grootste deel van het land, met Sønderjylland (Zuid-Jutland), zoals de naam al aangeeft, als zuidelijkste gebied.
Het Deense Wad
De volgende dag trekken we naar Nationaal Park Vadehavet (De Waddenzee) in het westen van Sønderjylland. De fietsroute start al om halfacht bij camping Ballum. Vanuit daar fietsen we naar het zuidoosten. In de bossen bij het plaatsje Visby worden we verrast door Trøjborg Slot, een middeleeuwse kasteelruine. Aan de gracht rondom deze ruïne is te zien dat het om niet zomaar een kasteel ging, maar om eentje met meerdere verdiepingen en een gevangeniskelder. Bij deze eeuwenoude bouwval is het moeilijk voor te stellen dat je in Denemarken nooit verder dan 52 kilometer bent verwijderd van de kust. In Zuidwest-Sønderjylland kom je dan uit bij de Waddenzee.
Vlak bij het plaatsje Højer stuiten we op de imposante Vidåslusen. Deze sluis werd gebouwd na een stormvloed in 1976 en reguleert het water van de Vidå-rivier. Vanaf de uitkijktoren kun je lekker wegdromen en vogels spotten. Wie meer wil weten over deze vogelrijke natuurgebieden moet het naastgelegen café-restaurant binnenlopen. In ditzelfde pand vind je een kleine tentoonstelling over het lokale dierenrijk en de bewuste stormvloed.
Koninklijk kasteel
In Møgeltønder passeren we een echt kasteel, dat incidenteel wordt bewoond door de Deense prins Joachim. Je kunt Slot Schackenborg niet zomaar binnenlopen. Daarvoor moet je eerst een rondleiding in het Deens of Duits boeken. De omliggende tuinen zijn tijdens openingstijden wel vrij toegankelijk. Het kasteel diende oorspronkelijk als bescherming van de rivier de Vidå, dat nu de grens vormt tussen Denemarken en Duitsland. Van 1978 tot 2014 was dit slot eigendom van de Deense koninklijke familie. Het koninklijke buitenverblijf ligt aan de Slotsgaden, dat dankzij de karakteristieke kasseienweg met lindenbomen bekendstaat als een van de mooiste straatjes van Denemarken.
Museumkaart
Een paar kilometer verderop zetten we in Tønder de fiets weer aan de kant, dit keer voor een museumbezoek. Een voormalige watertoren is hier ingericht als kunstmuseum met de imposante stoelencollectie van Hans J. Wegner. Als geboren Tøndernaar heeft deze meubelontwerper een groot deel van zijn stoelen gedoneerd met de nadrukkelijke wens dat bezoekers erin gaan zitten. Het gros van zijn stoelen ziet er door de niet-alledaagse vormen vrij oncomfortabel uit. Als je ze eenmaal probeert, zitten de meeste juist prinsheerlijk.
Voordat je hier gaat zitten is het handig om te weten dat het kunstmuseum van Tønder samen met negen nabije musea is aangesloten bij de Museum Voordeelkaart. Met deze kaart kun je voor omgerekend € 25 tien musea bezoeken in Sønderjylland. Kinderen tot achttien jaar mogen sowieso gratis naar binnen.
Deens ijsje
In de gezellige winkelstraat van Tønder trakteren we onszelf op een Deens ijsje. Zo’n joekel van een ijsco bestaat uit acht (!) bollen flødeis (schepijs), een roze topping van een soort opgeklopt eiwit, en een chocozoen. Uhm, samen delen dan maar?
Van kust naar kust
Naast de wandelroute Gendarmstien vind je in Sønderjylland diverse fiets- en wandelroutes. Een van deze routes is de Coast-to-coast route, die is opgedeeld in drie rondes van in totaal 236 kilometer lang. de kustroute verbindt het stadje Aabenraa aan de oostkust met het Waddeneiland aan de westkant van deze regio. Voor wandelaars ligt in de meest zuidelijke regio van Denemarken ruim duizend kilometer aan gemarkeerde routes.
Camperstrand
Na onze fietstocht navigeren we vanuit Tønder naar het eiland Rømø. Voordat we de Waddenzee oversteken via een soort afsluitdijk maken we nog een tussenstop bij Marsk Tower in Skærbæk. De 25 meter hoge observatietoren die in 2021 werd gebouwd, is van heinde en verre herkenbaar. Het Escherachtige gebouw wordt gevormd door een centrale paal waaromheen ijzeren blokken als legostenen trapsgewijs op elkaar zijn gestapeld. Vanaf de Marsk Tower zie je Rømø zelfs zonder verrekijker al duidelijk liggen. Op dit populaire vakantie-eiland mag je het strand op met je camper. En dat is te zien ook. De zandvlakte lijkt wel een camperplaats, waartussen talloze vliegers in de wind dansen.
Deense hotdog
De volgende dag sluiten we de campertrip door Zuid-Denemarken vlak voor de Duitse grens smaakvol af bij Annie’s Kiosk, een bekende hotdogkraam in Sønderhav. De Deense hotdog, ‘s lands populairste snack, heeft dankzij het rode worstje (røde pølser) en de combinatie van toppings een heel eigen karakter. Wij gaan voor de klassieke Deense hotdog: een geroosterd broodje belegd met gebakken en rauwe uitjes, dungesneden augurken en ketchup, mosterd en remouladesaus. Vanaf het terras kijken we in het zonnetje nog eenmaal uit over het Flensburg Fjord. Pakken we nog mooi wat vitamine zon mee voor de terugreis.
Bezochte campings
Sønderby Strand Camping
Sønderby Strand Camping is een paradijs voor rustzoekers en vissers. De camping ligt in het gelijknamige, pittoreske dorpje op Kegnæs. Dit schiereiland grenst weer aan het eiland Als in het oostelijke uiteinde van Sønderjylland. Voor een frisse ochtendduik of het strand hoef je het terrein niet af, want de camping heeft een eigen zandtrand en zwemsteiger.
Sønderby Strand Camping telt 130 kampeerplaatsen van 100 tot 120 vierkante meter en diverse verhuuraccommodaties. Net als op veel andere campings in Denemarken kampeer je op open velden zonder omheining. Voor de kinderen is er onder meer een speeltuin, sportveld en een overdekte recreatieruimte waar je kunt tafeltennissen en tafelvoetballen.
Wie geen fietsen bij zich heeft, kan die op deze camping ook huren. Voor vissers is er een speciale schoonmaakplek en je kunt een extra grote grill lenen. De camping heeft een eigen kiosk en snackbar waar je hotdogs, hamburgers en pizza’s kunt bestellen.
Ballum Camping
Op Ballum Camping kun je je hond meenemen. de camping ligt vlak bij de Waddenkust en won dit jaar een ACSI Award in de categorie meest hondvriendelijke camping. Zo kunnen honden zich uitleven op een speciaal, omheind losloopterrein met zwemvijver.
De camping met Nederlandse eigenaren grenst aan een wandelpad en ligt vlak bij de Waddenkust. Het kampeerterrein telt 160 ruime kampeerplaatsen, verspreid over vier velden en door bomen en hagen van elkaar gescheiden.
Camperaars kunnen terecht op een apart camperdeel met zestien plekken die samen een cirkel vormen. Het luxe sanitairgebouw heeft ruime badkamers en een vaatwasser. Voor de kinderen is er een springkussen, sportveld en tafeltennistafel en staan er fietsen en skelters klaar.
Vergeet de video niet
Ben je benieuwd naar de bewegende beelden van dit artikel? Bekijk dan de bijbehorende video die je bovenaan dit bericht kunt aanklikken.