ACSI FreeLife

Menu

Røros: mijnwerkersstadje in Midden-Noorwegen

Røros is een afgelegen maar bezienswaardige gemeente in het midden van Noorwegen. Het goed bewaard gebleven voormalige mijnwerkersstadje vol eeuwenoude houten huizen staat op de Unesco-werelderfgoedlijst.

Auteur
MPS
Datum
Røros_Hytteelva
Røros

Knarsend hout en grof getimmerde kasten, beschilderd met bonte bloemen. De huiselijke, ruim 100 jaar oude cafetaria Kaffestuggu in Røros ademt de sfeer van vroeger – en ruikt naar verse koffie.

Mijnpionier

Aan de muren hangen bruin uitgeslagen portretfoto’s van nobele, vaak baardige en een pijp rokende heren – opvolgers wellicht van Oskar Schwartz, de eerste mijnbaas van het stadje. De uit het Zwarte Woud afkomstige ingenieur trok samen met andere buitenlandse specialisten in de jaren na 1646 naar de afgelegen regio Sør-Trøndelag nabij de Zweedse grens om het onervaren Noorwegen op weg te helpen bij de ontginning van mijnen.

Glinsterend stuk kopererts

Ongeveer twee jaar daarvoor gebeurde er iet dat de bal, of in dit geval de steen, aan het rollen bracht. Boer Hans Aasen schoot tijdens een jachtpartij een hert, dat neerviel en daarbij met een van zijn hoeven een glinsterend stuk kopererts opzij schoof – zo wil althans de legende. De gebeurtenis is vereeuwigd op een schildering in de kerk van Rros: Aasen houdt zijn gevonden schat in zijn ene hand, zijn geweer in de andere. En ook Aasen is getooid met een zilvergrijze baard en dicht, schouderlang haar.

Het witte godshuis met zijn fraaie toren die boven de daken uitsteekt en de mooie naam Bergstadens Ziir draagt, werd ingewijd in 1784. Ziir is een oud woord voor trots. Het godshuis werd onlangs gerenoveerd. De nieuwe orgel weerspiegelt het glorierijke mijnbouwtijdperk. In 1977 moest de laatste mijn sluiten, 333 jaar na de toevallige ontdekking van erts.

Massale boomkap voor de hoogovens

Voor de hoogovens was enorm veel hout nodig. Hele woudoppervlakken moesten eraan geloven. Om de routes voor het houttransport zo kort mogelijk te houden, lagen de smelterijen verspreid over een gebied van zo’n 45 kilometer doorsnede.

Als je het gebied nu ziet, kun je je verbazen over de herstelkracht van Moeder Natuur. Enkele tientallen jaren na de laatste mijnsluiting oogt de natuur weer fris en gezond. Ook op economisch vlak lijkt Røros een geslaagde omwenteling te hebben gemaakt. Achter de bevallige façades in het centrum vind je tal van ambachtelijke winkeltjes waar je heerlijk kunt snuffelen.

Kunstwerken van enkele meters hoog

Denk bijvoorbeeld aan het atelier van kunstenaar Per Lysgaard in Røros. In zijn atelier maakt hij onder meer uitvergrote schalen en boomachtige sculpturen van aardewerk, tot wel enkele meters hoog. En als je vervolgens even aan toe bent om helemaal tot jezelf te komen, vind je de perfecte rust in de nabijgelegen bergregio Femundsmarka.

Bron: MPS, Tekst en foto’s: Thomas Cernak