ACSI FreeLife

Menu

Hattem: voelt nog altijd middeleeuws

testtourDe Hanzesteden vormen het thema voor twee van de testteams van de ACSI FreeLife TestTour. Zowel cultuurliefhebbers Joop en Tonny, als levensgenieters Enny en Paul, ontdekken de rijke historie, gezellige straatjes en bijzondere architectuur. Als onderdeel van de voorpret lichten we steeds een Hanzestad uit. Hattem staat in dit voorproefje centraal. Redacteur Sander ging voor ons op reis en werd verrast door de schoonheid van de kunst.

Auteur
Sander Cox
Datum
ReactiesReageer
Hattempoort
De markt in Hattem
Het Anton Pieck Museum

Kunst inspireert

Kunst. Meestal heb ik er geen geduld voor en loop ik er letterlijk aan voorbij. In Hattem – een stadje met nog geen twaalfduizend inwoners – ontkom ik er niet aan. Het Gelderse stadje is zo schilderachtig dat bekende kunstschilders er begin vorige eeuw op inspiratietour gingen. Als gids Bertus van ’t Holt voorstelt om het Anton Pieck en Voerman Museum binnen te lopen, besluit ik mijn vooroordelen aan de kant te schuiven. Ik begin bij de schilderijen van Jan Voerman junior en senior. Bij de eerste Voerman senior ben ik meteen om. Zijn landschapschilderijen zijn zo realistisch en bomvol details, dat ik minutenlang sta te staren.

De wet van Hattem

Dat bekende kunstschilders als Anton Pieck en Jan Voerman zich in hun sas voelden in Hattem is niet gek als je door de smalle straatjes loopt. De jaartallen die je tegenkomt op de knusse huizen beginnen bijna allemaal met een 16. Hattem was een arme Hanzestad. Tot de opkomst van de steenbakindustrie aan het begin van de vijftiende eeuw moesten de Hattemers het vooral hebben van veeteelt. Omdat het stadje aan de IJssel geen grote inkomstenbronnen had, was nieuwbouw meestal geen optie. Dat is eeuwen later nog steeds terug te zien.

Het zuinige bouwbeleid was zo typerend voor Hattem dat schrijver en historicus Geert Mak in 2007 de Wet van Hattem introduceerde. De historicus publiceerde in dat jaar een bundel essays waarin hij stelt dat welvaart een groter probleem vormt voor het behoud van monumenten dan armoede. Het resultaat van die armoedevariant vat Geert Mak samen als de Wet van Hattem. Door de armoede waren inwoners gedwongen hun stadsboederijen en woningen goed te onderhouden en dus niet te verbouwen of zelfs sloop en nieuwbouw.

Achteraf mogen de Hattemers hier maar wat blij mee zijn. Het geeft het stadje een schattige uitstraling. Alsof je in een openluchtmuseum bent beland. Van die eeuwenoude gebouwen springt het zogenaamde Pand der Liefde uit 1626 er voor mij het meeste uit. Het huis heeft een wel heel grote erker aan de voorkant. Dit overdekte balkon zou als een soort ivoren toren gediend hebben. Vanuit hier kon de burgemeester mooi in de gaten houden wat er zich allemaal afspeelde op de Markt.

Gemeentehuis

Zelfs in het gemeentehuis ga je terug in de tijd. In sommige andere gemeenten zouden ze een nieuw onderkomen bouwen, maar dat is niet in lijn met de Wet van Hattem. Toen het stadhuis uit 1533 in 1979 toe was aan een nieuwe opknapbeurt, koos het gemeentebestuur niét voor nieuwbouw. Tot en met 2002 zijn zeven aansluitende panden bij het eeuwenoude stadhuis getrokken. Zo is er een knus gemeentehuis ontstaan met twee nostalgische binnenpleintjes. Een passende uitsmijter voor een dagje Hattem.

Volg de TestTour op de voet

De ACSI FreeLife TestTour 2019 is in volle gang! Inmiddels kun je al enkele blogartikelen lezen. Vanaf midden september verschijnen de video’s en artikelen van de Levensgenieters en Cultuurliefhebbers op deze site. En vanaf midden december is het de beurt aan de Actievelingen en Gezinskampeerders. Tot die tijd houden we je op de hoogte via onze Facebookpagina. Veel plezier alvast!